MongoDB Yavaş Sorgu ve COLLSCAN: İndeks Eksikliğini Teşhis Etme
Taranan/dönen doküman oranını, profiler ve explain çıktısını birleştirerek pahalı sorguyu bulur; uygun indeksi düşük riskle devreye alır.
Operasyonel Güvenlik ve Risk Uyarısı
Bu runbook müdahale adımları içerir; birçok adım yazma etkilidir (KILL, terminate, DROP, RESIZE). Önce test ortamında deneyin, üretimde adımları sırayla ve doğrulayarak uygulayın.
1. Belirti / Symptom
M55 baz çizginin üzerine çıkar, sorgu gecikmesi artar; profiler veya `explain` içinde `COLLSCAN` görülür. Küçük koleksiyonlarda COLLSCAN normal olabileceğinden metrik tek başına hata değildir.
2. Etki / Impact
CPU/disk taraması ve cache churn artar; aynı anda başka sorgular da yavaşlar.
3. Teşhis / Diagnosis
db.getSiblingDB('uygulama').system.profile.find(
{ planSummary: 'COLLSCAN' },
{ ts: 1, ns: 1, millis: 1, docsExamined: 1, nreturned: 1, command: 1 }
).sort({ ts: -1 }).limit(20);Profiler kapalıysa üretimde varsayılan olarak açmayın; önce uygulama APM'i, slow query loglarını ve `currentOp` verisini kullanın. Profiler'ın etkinleştirilmesi performans ve depolama maliyeti doğurur; süreli onayla açın.
db.getSiblingDB('uygulama').orders
.find({ customerId: '<ornek-id>', status: 'OPEN' })
.sort({ createdAt: -1 }).limit(20)
.explain('executionStats');4. Müdahale / Response
db.getSiblingDB('uygulama').orders.createIndex(
{ customerId: 1, status: 1, createdAt: -1 },
{ name: 'customer_status_createdAt' }
);İndeks oluşturma üretimde kaynak tüketir; bakım penceresi ve replica sağlığını kontrol edin. 4.4/5.0/6.0/7.0 sürümlerinde davranış ve index-build ayrıntıları için kendi sürüm dokümanını doğrulayın.
5. Doğrulama / Verification
`IXSCAN` veya hedefe uygun plan, `totalDocsExamined/nReturned` ve p95 gecikmesi iyileşiyor; M55 baz çizgiye iniyor, yazma ve replica gecikmeleri artmıyor.
6. Geri Alma / Rollback
Yeni indeks regresyon yaratırsa uygulama sorgusunu/indeksi önceki sürüme çevirin; `dropIndex('customer_status_createdAt')` yeniden oluşturma süresi ve olası plan değişimi nedeniyle kontrollü yapılmalıdır. Yapılan index build otomatik geri alınmaz.
Mühendislik Triadı: Doğrudan Teşhis Scriptleri
Bu runbook kriz müdahalesinde darboğazı tespit etmek için önerilen hazır SQL / Shell scriptleri:
MongoDB Kullanılmayan İndeksleri Bulma ($indexStats)
Hiç kullanılmamış indeksleri koleksiyon bazında listeler. Yazma maliyetini ve bellek kullanımını azaltmak için temizlik adayı sunar.
MongoDB Yavaş Sorguları Profiler ile Analiz Etme
system.profile verisini gruplayarak en yavaş sorgu kalıplarını ve COLLSCAN durumlarını ortaya çıkarır. İndeks eksikliklerini tespit etmek için idealdir.
MongoDB'de COLLSCAN Yapan Sorguları Bulma
Profiler kaydında koleksiyon taraması yapan sorguları ve incelenen/döndürülen doküman oranını listeler. Eksik indeksleri bulmanın en hızlı yolu.