MongoDB WiredTiger Cache Baskısı: Çalışma Seti RAM'e Sığmıyor
Cache doluluğu, dirty oranı ve eviction baskısını okur; çalışma setini şişiren indeks ve sorgu sorunlarını bulur. Cache boyutu, indeks temizliği ve donanım kararlarını yönlendirir.
Operasyonel Güvenlik ve Risk Uyarısı
Bu runbook müdahale adımları içerir; birçok adım yazma etkilidir (KILL, terminate, DROP, RESIZE). Önce test ortamında deneyin, üretimde adımları sırayla ve doğrulayarak uygulayın.
1. Belirti / Symptom
- Cache kullanımı sürekli maksimuma yakın (M52 > %95), dirty oranı yüksek (M53 > %5, kritik %20).
- Disk okuma (`pages read into cache`) ve yazma gecikmesi artmış; sorgu süreleri uzamış.
- Aralıklı gecikme sıçramaları ("stall"), uygulama thread'lerinin eviction'a katılması.
2. Etki / Impact
Sorgu ve yazma gecikmesi artar. Dirty oranı %20'yi aşınca **uygulama thread'leri eviction yapmak zorunda kalır** ve gecikme dramatik artar. Ciddi durumda zaman aşımları ve düşük verim.
3. Teşhis / Diagnosis
const w = db.serverStatus().wiredTiger.cache;
({ max_gb: +(w['maximum bytes configured']/1073741824).toFixed(1),
used_gb: +(w['bytes currently in the cache']/1073741824).toFixed(1),
dirty_gb: +(w['tracked dirty bytes in the cache']/1073741824).toFixed(2),
pages_read: w['pages read into cache'],
app_thread_evict: w['application threads page read from disk to cache time (usecs)'] });db.getCollectionInfos({type:"collection"}).map(c => { const s=db.getCollection(c.name).stats(); return { c:c.name, data_gb:+(s.size/1e9).toFixed(2), idx_gb:+(s.totalIndexSize/1e9).toFixed(2) }; })
.sort((a,b)=>b.idx_gb-a.idx_gb).slice(0,10);4. Müdahale / Response
db.koleksiyon.hideIndex("indeks_adi"); // sorunsuzsa sonra dropIndexdb.adminCommand({ setParameter: 1, wiredTigerEngineRuntimeConfig: "cache_size=24G" });Yalnızca fiziksel RAM yeterliyse (OS ve filesystem cache için pay bırakın, genelde RAM'in %60'ını aşmayın). Aşırı büyütmek OOM kill'e yol açar.
5. **Kalıcı çözüm:** RAM artırın veya veriyi **shard**'layın; arşiv verisini ayrı koleksiyon/kümeye taşıyın; doküman şemasını sadeleştirin, gereksiz büyük alanları ayırın, TTL ile eski veriyi temizleyin.
5. Doğrulama / Verification
- Cache doluluğu stabil (<%80-90), dirty oranı %5 civarında veya altında (M52, M53 normal).
- `pages read into cache` hızı belirgin düştü, sorgu gecikmeleri iyileşti.
- Uygulama thread eviction'ı (`application threads` metrikleri) görünmüyor.
6. Geri Alma / Rollback
- `setParameter` ile cache boyutu eski değerine alınabilir (kalıcı olması için `mongod.conf` içinde `storage.wiredTiger.engineConfig.cacheSizeGB` kullanın).
- Gizlenen indeks `unhideIndex` ile hemen geri açılır; silinen indeksin yeniden oluşturulması uzun sürebilir.
Mühendislik Triadı: Doğrudan Teşhis Scriptleri
Bu runbook kriz müdahalesinde darboğazı tespit etmek için önerilen hazır SQL / Shell scriptleri:
MongoDB Koleksiyon ve İndeks Boyutları
Her koleksiyon için doküman sayısı, veri, depolama ve indeks boyutunu sıralar. Kapasite planlaması ve şişen indeksleri yakalamak için kullanılır.
MongoDB Bağlantı Sayısı ve WiredTiger Cache Durumu
serverStatus ile bağlantı kullanımını ve cache doluluğunu özetler. Working set'in RAM'e sığıp sığmadığını anlamanızı sağlar.
MongoDB Veritabanı Boyutları ve Disk Kullanımı
Her veritabanının veri, depolama ve indeks boyutunu listeler. Kapasite takibi ve sıkıştırma etkisini görmek için kullanılır.
MongoDB'de COLLSCAN Yapan Sorguları Bulma
Profiler kaydında koleksiyon taraması yapan sorguları ve incelenen/döndürülen doküman oranını listeler. Eksik indeksleri bulmanın en hızlı yolu.